Powervrouw: Bianca Tiegelaar

Sinds november 2019 interview ik powervrouwen. Hier lees je waarom ik dat doe. Het interview met Bianca is het eerste in de reeks.

foto: Thierry Schut, www.schut.photo
foto: Thierry Schut, www.schut.photo

Op een zonnige wintermorgen sta ik voor de deur bij Bianca. Ze verwacht mij, we hebben afgesproken voor dit interview. Nadat ik op de bel heb gedrukt kijk ik naar de uitstalling in haar voortuin. Haar bakfiets, afvalrapers, een met snoeppapiertjes versierde boom, juttassen... Niet een gangbare invulling van een tuin. Maar dit is dan ook de tuin van de 'SCHOONmoeder van het Westland'.

 

Ik kwam voor het eerst met Bianca in aanraking toen er een aantal jaren geleden 'krijtkakkies' werden getekend op de stoep in de buurt waar ik woon. Met krijt getekende hartjes rondom hondenpoep, met de tekst erbij: 'Ik hou van uw hond, maar niet van zijn stront'. Ik vond het een leuke, ludieke actie. En omdat de krijtkakkies al snel de krant haalden, ontdekte ik dat Bianca erachter zat.

 

Ik zocht en vond haar op Facebook, ging haar volgen en werd blij van haar initiatieven en haar optimistische, niet-zeuren-maar-doen-houding. Pas een jaar of twee later ontmoette ik haar in het echt, toen ik met mijn peuter deelnam aan haar 'knutselen-met-zwerfafval'-activiteiten in de bibliotheek.

Daarna voelde ik dat ik een keer met haar op zwerfafvaltocht wilde, zodat ik haar, al wandelend in de natuur, wat beter kon leren kennen. Gewoon, omdat ik graag in contact ben met mensen waar ik blij van word. En zo gingen we in de herfst van 2019 in Ockenburgh wandelen. Het idee voor een interview had ik haar telefonisch al voorgelegd, en ze was enthousiast.

 

En nu opent ze haar voordeur en geeft ze me een warme omhelzing, terwijl we elkaar dus pas één keer eerder hebben ontmoet.

 

Maar die keer, in Ockenburgh, spraken we al over hoe fijn het is om gelijkgestemden te ontmoeten en je met hen verbonden te voelen. Het contact wordt dan al snel hartelijk en warm. Dat is misschien deels waarom ik er zo blij van word.

 

Later aan tafel nodig ik haar uit om te vertellen over haar weg. Over het vinden van haar bestemming, obstakels onderweg en wat haar gaande houdt.

 

Want hoewel Bianca al in 1984, toen ze een jaar of 9 was, een stukje in de schoolkrant schreef over zwerfafval, duurde het nog zo'n 30 jaar voordat ze daar een conclusie aan verbond.

 

Hoe is het gekomen dat je je met zwerfafval ging bezighouden?

'In 2002 werkte ik op een kantoor, maar dat paste helemaal niet bij mij. Ik raakte overspannen. Ik was toen nog niet met zwerfafval bezig, en ook nog niet zo met de natuur. Maar ik begon lange wandelingen in de natuur te maken en ik ontdekte dat dat werkte als een medicijn. De natuur kwam voor mij in een ander daglicht te staan. Een paar jaar later emigreerden we naar Curaçao, waar ik bovendien besefte hoeveel prachtige plekken er op de wereld zijn, waar we zuinig op moeten zijn. Toen mijn dochter daar geboren werd en ik moeder werd, werd ik me bewuster van wat ik belangrijk vind om na te laten. Terug in Nederland, in 2007, werd mijn zoon geboren en in de periode daarna hield ik me vooral bezig met hun opvoeding. Ik vond het belangrijk om een rustige leefomgeving voor mijn kinderen te creëren, waarin alle ruimte was om naar buiten te gaan en ze te laten zien hoe ik de wereld beleef. Zo kan ik me herinneren dat ik een keer met mijn dochter, die toen een jaar of vier was, op straat liep en zag dat een paar jongens troep op straat gooide. Ik dacht: ik MOET hier iets van zeggen, want als ik niets zeg, is het net alsof ik het normaal gedrag vind! Toen liep ik naar ze toe en zei: "Jongens, ik loop hier met mijn dochter, en die voed ik op met het idee dat afval in de prullenbak hoort. Dus jullie geven eigenlijk niet het goede voorbeeld." Toen gooiden ze het in de prullenbak. Dat vond ik wel stoer van mezelf.'

 

Raapte je toen zelf ook al afval?

'Nee, dat was op dat moment nog een stap te ver. Er hangt een stigma omheen van je niet verantwoordelijk voelen. Waarom zou je andermans zooi oprapen? Ik was heel gevoelig voor wat anderen van me zouden denken als ik afval zou gaan rapen.'

 

Hoe is dat veranderd?

'Ik begon het belang van het oprapen steeds sterker te voelen, ik kon eigenlijk niet meer om dat gevoel heen. Toen ben ik het gewoon gaan doen en liet ik het gevoel van ongemak maar gewoon toe. En het mooie is dat ik vanaf dat moment veel bevestiging kreeg van mensen die riepen hoe goed ze het vonden dat ik het opraapte. Inmiddels weet ik dat dit mijn grootste kracht is. Want misschien denken mensen wel dat ik raar ben, maar daarmee zet ik ze ook aan het denken over de vraag waarom ik dat doe.'

 

Wat was het moment dat je besloot om Bieklien op te richten?

'Dat was eigenlijk pas in 2015, toen mijn ouders die oude schoolkrant hadden gevonden op zolder. Dat verhaal dat ik toen voor de schoolkrant schreef, gaat precies over de thema's die ik nu ook zo belangrijk vind in mijn werk: het verlangen naar een schone leefomgeving, en de onverschilligheid van mensen die hun troep laten liggen. Toen ik dat verhaal terugvond, wist ik dat dit de weg was die ik moest gaan. Ik hield me toen al een paar jaar bezig met zwerfafval, en deed ook zwerfafvalprojecten op de school van mijn kinderen. Maar dit moment, van het teruglezen van dat verhaal in die schoolkrant, was voor mij dé aanwijzing om er 100 procent achter te gaan staan en Bieklien op te richten.'

 

Het was een obstakel geweest om afval te gaan rapen en je niet te laten afschrikken door wat mensen misschien van je dachten. Hoe was het om jezelf nu met Bieklien nog zichtbaarder te maken?

'Op dat moment wilde ik nog niet als persoon zichtbaar zijn met Bieklien. Ik wilde alleen het zwerfafval zichtbaar maken. Daarom begon ik een Facebookpagina, terwijl ik daarvoor nooit op social media wilde zijn. Ik laat mezelf niet graag zien, dat voelde toen ook nog veel te kwetsbaar.'

 

Inmiddels is dat anders. Hoe is dat gekomen?

Na lang nadenken: 'Door Jan, denk ik. Die heb ik vorig jaar leren kennen. Jan is een man van een jaar of 63, die mij volgde op Facebook, en die mij op een dag wilde ontmoeten. Ik dacht eerst: wat moet 'ie van me? Maar we spraken af en hij kwam helemaal hierheen vanuit Oosterhout om samen met mij afval te rapen. Dat werd zo'n leuke ontmoeting! Ik realiseerde me toen dat dat eigenlijk is wat ik wil: elkaar in het echte leven ontmoeten, het samen aanpakken, dezelfde passie delen. En het was ook een enorme bevestiging dat iemand van zo ver speciaal naar míj toekwam! Zo waren er nog meer mensen die me wilden opzoeken en helpen. Tot dat moment was ik me er niet van bewust dat er een community is waar ik deel van uitmaak. Dat er zoveel verbinding is. En dat ben ik sindsdien heel belangrijk gaan vinden.'

 

Het zwerfafval kreeg dus stap voor stap een steeds grotere rol in jouw leven. Wat heeft dat voor jou persoonlijk betekend?

'Ik ben begonnen als iemand die uit liefde zwerfafval ging rapen, maar ben veranderd in een activist, terwijl ik dat eigenlijk helemaal niet wil zijn. Maar ik heb gemerkt welke belangen er spelen in de afvalwereld, en ik vind dat er dingen zijn die gewoon moeten veranderen. Daarom ben ik in 2016 ook de app Litterati gaan gebruiken. Daarmee wil ik bijdragen aan verandering in het verpakkende bedrijfsleven. Ik wil nu niet meer alleen mensen bewust maken van het belang van een schone leefomgeving.

Een ander ding is dat het financiële aspect nu begint te wringen. Ik weet dat het heel belangrijk is wat ik doe, maar omdat het niet duidelijk is wie er verantwoordelijk is voor zwerfafval, is er bij de meeste partijen ook weinig bereidheid om hier geld aan uit te geven. Ik wil eigenlijk geen businessmodel hangen aan iets dat ik doe vanuit mijn hart, maar ik heb wel een inkomen nodig om verder te kunnen gaan met wat ik doe. Het zwerfafvalrapen doe ik allemaal op vrijwillige basis, waardoor mensen verwachten dat ik allerlei projecten of lezingen ook op vrijwillige basis doe. Dat vind ik lastig, en dat is een zoektocht waar ik nog niet uit ben.'

 

Het lijkt me best een pittige strijd soms. Zijn er wel eens momenten waarop je het er moeilijk mee hebt?

'Ja. Het is een constant proces van leren, mezelf ontwikkelen en mijn eigen grenzen opzoeken. Eén van de dingen die ik moeilijk vind, is hulp vragen. Dat heb ik gedaan met die plastic korrels op het strand. Daar was ik zó door geschokt. In die periode ben ik veel in de media geweest, en dat ligt echt helemaal niet in mijn aard, maar het heeft wel wat opgeleverd. Steeds opnieuw zoek ik de grenzen op van wat ik kan en durf. Dat is ook hoe dat activisme is ontstaan. En soms moet ik mezelf daar ook wel in afzwakken hoor, want het is soms zo overweldigend allemaal. Dat ik weer nieuwe feiten ontdek waarvan ik denk dat ik er iets mee moet. Zwerfafval is zo'n complex probleem, en het heeft zo'n lage prioriteit bij de politiek. Dan vind ik mijn rust gelukkig in het afvalrapen op straat. Omdat ik heb geaccepteerd dat dat er nu eenmaal ligt, kan ik er rustig van worden. Maar bij die nieuwe feiten, zoals die plastic korrels op het strand, is dat anders. Dat voelt groter en moeilijker. Daarom ben ik ook heel blij met een organisatie als de Plastic Soup Foundation en de steun binnen de community. Die frustratie en teneergeslagenheid horen er allemaal bij. Het is ook een kracht, want als de feiten me onverschillig zouden laten, zou ik mijn boodschap niet kunnen uitdragen.'

Dan, emotioneel: 'Het is vooral een onzichtbare strijd, met mijn innerlijke criticus, mijn onzekerheid en gevoelens van kwetsbaarheid. Die zichtbaarheid zoals in de media vraagt veel van me. En tegelijkertijd heb ik het gevoel dat ik niet anders kan. Dit is wat ik te doen heb, dit is mijn bestemming. Ik zou geen kantoorbaan meer willen.'

 

Wat helpt je in die strijd?

'Het hogere doel waar ik het allemaal voor doe. Maar ook de community, dat gevoel van verbondenheid met gelijkgestemden. Mijn persoonlijke groei en het plezier dat het ook oplevert. Dat ik hoor dat ik anderen inspireer en dat ze ook gaan afvalrapen, dat geeft voldoening. Het op tijd rust nemen, denken dat het genoeg is geweest voor vandaag, helpt me om in balans te blijven. Maar ook kleine symbolische dingen. Zo kwam ik twee jaar geleden supergefrustreerd uit de Tweede Kamer omdat een voorstel voor statiegeld niet doorging. Toen vond ik een rood stressballetje in de vorm van een hart. Of die keer dat ik tijdens het jutten op het strand een hartvormig steentje vond. Zulke dingen geven me veel kracht en bevestiging.'

 

Welke boodschap zou je anderen willen meegeven die zich geroepen voelen om dingen te gaan ondernemen?

'Het draait allemaal om betekenis. Ik heb zelf altijd sterk de drang naar betekenis gevoeld en ik kon dat nooit plaatsen of vinden, totdat zwerfafval op mijn pad kwam.

Ik geloof dat we allemaal een drang naar betekenis hebben; dat het allemaal begint met een bepaalde drang, vanuit jezelf, om iets te betekenen. Door op zoek te gaan naar wat voor jou betekenis heeft, vind je je pad. Er zijn zoveel dingen die niet kloppen in de wereld, dingen die we misschien zouden willen veranderen - die verandering komt alleen maar door dingen te gaan doen. Door ergens te beginnen. Dat hoeft niet groots te zijn, het kan zo klein zijn als iets net even op een andere manier doen dan je gewend bent. Maar datgene wat je doet, waar je betekenis in vindt, en dat kan echt van alles zijn, zal dan ook van waarde blijken te zijn voor een ander. Het voeden van die drang naar betekenis werkt als een katalysator voor nog meer betekenis en geluk in je leven.'

 

Meer weten over Bianca of Bieklien? Haar website is Bieklien.nl, en ze is ook te volgen op Facebook.

 

Heeft dit interview je geïnspireerd? Ik zou het leuk vinden om je reactie te ontvangen. Hieronder kun je een bericht achterlaten. 

 

Zou je graag door mij geïnterviewd willen worden? Of ken je iemand die dat leuk zou vinden? Ook dat hoor ik graag. Hier kun je me een bericht sturen.

 

Wil je een seintje krijgen als ik een nieuw interview plaats? Schrijf je dan in voor mijn inspiratiemail

Commentaren: 4
  • #4

    Carmen (dinsdag, 05 mei 2020 20:12)

    Fijn dat het je heeft geïnspireerd en dat je een nieuwe hobby hebt Linda! Ik stuur je bericht door naar Bianca. Wordt ze vast blij van, net als ik. �

  • #3

    Linda Arts (dinsdag, 05 mei 2020 16:26)

    Dank je voor de inspiratie! Heb de Litterati app ook gedownload en ben inmiddels al 2 keer op pad geweest. Volgens mij heb ik er een nieuwe hobby bij.

  • #2

    Carmen (donderdag, 09 januari 2020 09:28)

    Lieve Anne, dankjewel voor je reactie! Ik heb 'm ook doorgestuurd naar Bianca. Een schoner 2020, mooi voornemen, ik doe mee.
    Groetjes
    Carmen

  • #1

    Anne te Boekhorst (vrijdag, 20 december 2019 15:33)

    Lieve powervrouwen,
    Bedankt voor het interview en de mooie kinderbrief. Ik wens je veel succes toe bij alle acties. Ik hoop dat je subsidie krijgt voor de workshops/afvalruimen op scholen. En misschien is het een idee om meer plaatsen bekend te maken, waar zwerfafvalzakken/jutzakken kunnen worden opgehaald, zodat meer mensen tijdens het wandelen een tas kunnen pakken en kunnen helpen inzamelen.
    Op naar een schoner 2020. Fijne feestdagen gewenst.
    Groetjes Anne (vriendin van Carmen)