Laatjes

Het is een soort flashbulbmemory: ik was een jaar of 6 en vroeg aan mijn moeder hoe het kan dat je je iets herinnert.

 

Ik herinner me dat moment toevallig (of eigenlijk juist niet toevallig) nog goed.

 

We stonden in de achtertuin van onze doorzonwoning in een klein West-Fries dorp. Het antwoord van mijn moeder was dat er laatjes in ons hoofd zitten.

 

Laatjes in ons hoofd – in letterlijke zin klopt daar natuurlijk niets van, maar toch was het voor mij op dat moment een bevredigend antwoord, dat me hielp om beter te begrijpen hoe het werkt in mijn hoofd. Als mijn moeder een ingewikkelder antwoord had gegeven, was ik misschien afgehaakt, en misschien ook geen neuropsycholoog geworden.

 

Eén van de redenen waarom ik een paar jaar geleden ontslag nam als neuropsycholoog was het gevoel dat ik te weinig kon betekenen voor mijn cliënten. Mijn werk bestond kort gezegd uit het objectief in kaart brengen van hersenfuncties, en het schrijven van adviezen voor revalidatie, waarna ik de cliënt meestal niet meer zag.

 

Wat ik miste, was de mogelijkheid om me bezig te kunnen houden met de verhalen van mijn cliënten: over hun diepe wensen en verlangens, het omgaan van tegenslag en het vinden van zin en betekenis daarin.

 

Ik vind niets mooier dan een gepassioneerd en geïnspireerd mens, die actief vorm geeft aan zijn leven, ervan geniet, tegenslagen zo goed mogelijk het hoofd biedt en met de levenskracht die hij uitstraalt een verrijking is voor de wereld om zich heen. In mijn training en coaching help ik mensen op een praktische manier om die levenskracht in zichzelf te vinden en de ruimte te geven.

 

Maar ik denk dat enige (neuro)psychologische kennis net zo goed kan helpen om zicht en houvast te krijgen op je ontwikkeling als mens.

 

Wat in de gezondheidszorg 'psycho-educatie' heet, krijg je daar meestal pas als je al bent vastgelopen. Waarom niet eerder?

 

De meeste mensen weten enigszins hoe hun auto werkt: dat het slim is om 'm op tijd te laten keuren, op tijd naar de juiste versnelling te schakelen, op tijd te tanken. Anders loop je risico om halverwege je bestemming met panne naast de weg te belanden.

 

En van ons lichaam weten we: gezond eten, tanden poetsen, genoeg bewegen, anders komt er ellende.

 

Maar aan hun geest besteden de meesten niet veel aandacht. Niet gek dat ze dan het gevoel hebben niet wezenlijk vooruit te komen in het leven, dat er iets ontbreekt, dat ze steeds stranden op hetzelfde punt.

 

Hun leven is niet de ontdekkingsreis die het zou kunnen zijn als ze meer vertrouwd waren met de werking van hun geest.

 

Al een tijd ben ik daarom op zoek naar een aansprekende manier om te kunnen uitleggen hoe mindfulness eigenlijk werkt. Een beetje zoals mijn moeder me destijds uitlegde hoe het geheugen werkt.

 

Er is namelijk niets mysterieus of ongrijpbaars aan mindfulness, net zomin als aan ons geheugen. We weten misschien niet hoe een herinnering eruit ziet in ons brein, maar we kennen allemaal de ervaring dat je je iets wel of juist niet herinnert, dat herhalen of een ezelsbruggetje helpt om iets te onthouden, dat je verschillende soorten herinneringen hebt, of dat een foto helpt om iets te herinneren.

 

Zo 'gewoon' als het geheugen, is mindfulness ook. Het is een vaardigheid die je kunt trainen, waardoor het leven een stuk bevredigender wordt. Wie zich laat afschrikken omdat hij denkt dat mindfulness iets ingewikkelds of zweverigs is, doet vooral zichzelf erg tekort.

 

Dus. Vanmorgen had ik een idee. Toen mijn wijze moeder sprak over laatjes, maakte ze gebruik van beeldspraak.

 

Beeldspraken, metaforen en verhalen zijn krachtige manieren om complexe dingen begrijpelijk te maken. Ze bevatten geen precieze, wetenschappelijke waarheden, maar dat kan ook niet, omdat wij mensen niet in een laboratorium wonen. En bovendien: het geeft ook niet. Want zoals natuurkundige Dominic Walliman zegt over het uitleggen van ingewikkelde materie: 'clarity beats accuracy' (duidelijkheid is belangrijker dan accuratesse).

 

De mens is een verhalend wezen: door middel van verhalen en metaforen begrijpen we onszelf, elkaar en de wereld.

 

De komende tijd neem ik me dus voor om in mijn blogs te experimenteren met beeldspraak. Het wordt een ontdekkingsreis, en ik vind het leuk als je meedoet.

 

Laat hieronder weten welk aspect van mindfulness, wijsheid of persoonlijke ontwikkeling je graag beter zou willen begrijpen, dan laat ik me daar misschien wel door inspireren. 

Reactie schrijven

Commentaren: 0